عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )
409
ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )
مىافتند و نمىدانند كه از چه چيز بايد پرهيز كرد ! و همو گويد : پروانه و گونههاى مگس كم خردترين آفريدههاى خداوند هستند زيرا خود را به آتش مىزنند تا بسوزند . و جاحظ از قول پيران خويش مىگويد : هر چه خداوند آفريده ، از درندگان و چهارپايان و حشرات ، يا زشتاند يا زيبا ؛ آنها كه زيبا هستند چون اسب و غزال و طاووس و تذرو ، در رستاخيز به بهشت خواهند بود تا بهشتيان از تماشاى آنها برخوردار گردند ، امّا آنچه زشت و آزارندهء ديدگان آدمياناند ، خداوند آنها را در دوزخ گرد خواهد آورد تا مايهء رنج دوزخيان باشند پس از آنچه در خبر مىآيد مگس و پشه و جز آن در آتشاند ، اين معنى اراده مىشود . بعضى نيز برآنند كه اين گونه حشرات از بودن در آتش لذّت مىبرند همان گونه كه دوزخبانان كه گماشگان شكنجهء دوزخيان هستند از بودن در آتش لذت مىبرند و از اينجاست كه برخى گويند كه خداوند اينها را چنان سرشته كه از آتش و زندگى در آتش لذت مىبرند ، چنان كه طبيعت حشرات سركه يا برف را براى زيستن در آنها سرشته . فرائد الدّرّ . زيباترين چيزهاى نفيس و سخن بسيار دلپذير و شيوا يا خط خوش و و الا را به گوهر يكتا مانند كنند . ابن طباطبا كتابى داشته به نام « فرائد الدّرّ » كه به دوستى امانت داده بوده ، هنگامى كه مىخواست آن را بازگرداند به او نوشت : يا درّ ردّ فرائد الدّرّ * و ارفق بعبد فى الهوى حرّ يعنى : اى [ دوست ارجمند چون ] گوهر ، آن گوهر يكتاى مرا باز فرست ، و با من كه چون چهرهاى در عشق آن آزاد مىسوزم همدمى كن و مرا از رنج هجران باز رهان . فرخ العقاب . در دورانديشى و خويشتندارى به جوجه عقاب مثل زنند . عرب مىگفت ، سنان - يعنى سنان بن ابى حارثه - از جوجه عقاب نكوحالتر است . و اين مثل